Özel Öğretim Yöntemleri

gistfile1.txt

# ÖĞRETİM ANALİZİ VE ÖĞRENME TÜRLERİ KAPSAMLI DOKÜMANI

## 1. ÖĞRETİM ANALİZİ TEMEL KAVRAMLAR

### 1.1. Öğretmenin Temel Görevleri
Bir öğretmenin temel olarak dört görevi vardır:
- Öğretme
- İdare ve yönetim
- Meslek/konu alanı uzmanlığı
- Öğrenci danışmanlığı

### 1.2. Öğretmenin Temel Kararları
Bir öğretmenin vermesi gereken iki önemli karar:
- "Ne öğretilecek?"
- "Ne öğretilecek?" ve "Nasıl öğretilecek?"

Ne öğretileceği (öğretim içeriğini seçme ve düzenleme) öğretim amaçlarının saptanması ve bunların analiz edilmesiyle belirlenir.

## 2. BLOOM TAKSONOMİSİ VE ÖĞRENME ALANLARI

### 2.1. Taksonomi Tanımı ve Özellikleri
- Öğrenme ürünlerini basitten karmaşığa sıralama
- Kolaydan zora doğru hiyerarşik yapı
- Bir düzeydeki davranışın kazanılması için alt düzeydeki davranışların kazanılması gerekli

### 2.2. Bloom'un Öğrenme Ürünleri Taksonomisi
Bloom ve arkadaşları 1950'lerde yaptıkları çalışmalar sonucu, öğrenme ürünlerini üç alanda toplamışlardır:
1. Bilişsel Alan
2. Duyuşsal Alan
3. Psikomotor Alan

## 3. BİLİŞSEL ALAN DETAYLI İNCELEME

### 3.1. Bilişsel Alan Tanımı
Bilişsel öğrenmeler, zihinsel etkinliklerin ağırlıkta olduğu davranışları kapsar:
- Bilgiyi tanıma ve hatırlama
- İşlemler yapma
- Kavramlar geliştirme
- Kuramlar oluşturma

### 3.2. Bilişsel Alan Basamakları
Hiyerarşik yapı oluşturan kategoriler:
1. Bilgi
2. Kavrama
3. Uygulama
4. Analiz
5. Sentez
6. Değerlendirme

### 3.3. Bilişsel Öğrenme Düzeyleri ve Tanımları

#### 3.3.1. Bilgi Düzeyi
- Ezber öğrenmeyi içerir
- Olgu, ilke ve terimlerin hatırlanması gerekir
- Örnek davranışlar:
  * Gösterilen eşyaların isimlerini söylemek
  * Belirli bir nesneyi seçip işaretlemek
  * Bir kavramı tanımlama

#### 3.3.2. Kavrama Düzeyi
- Önceden öğrenilenlerin yeni bir düzenlemede sunulması
- Örnek davranışlar:
  * Bir olayı/tabloyu açıklama
  * Öğrenilen ilkelerin nedenlerini belirtme
  * Bir nesneyi/olayı karşılaştırma
  * Kavramı kendi kelimeleriyle tanımlama

#### 3.3.3. Uygulama Düzeyi
- Kuramsal ifadelerin yeni durumlarda kullanılması
- Örnek davranışlar:
  * Matematik problemi çözme
  * Görev yerine getirme
  * Kural ve yöntemleri kullanma

## 4. DUYUŞSAL ALAN DETAYLI İNCELEME

### 4.1. Duyuşsal Alan Tanımı
Duyuşsal öğrenmeler, bir nesne, olay, konuya karşı:
- İlgi
- Tutum
- Tavır
- Duygu gibi davranış eğilimlerini içerir

### 4.2. Duyuşsal Alan Özellikleri
- Belirli şartlar altında belirli seçimler yapma
- Kararlar alma eğilimi
- Değerlendirmesi zor hedefler
- Uzun sürede kazanılan davranışlar

### 4.3. Duyuşsal Öğrenme Düzeyleri
1. Alma
2. Tepkide Bulunma
3. Değer Verme
4. Örgütleme
5. Kişilik Haline Getirme

## 5. PSİKOMOTOR ALAN DETAYLI İNCELEME

### 5.1. Psikomotor Alan Tanımı
Psikomotor öğrenmeler, belirli fiziksel hareketlerin:
- Doğru
- Hızlı
- Otomatik olarak yapılması sonucunda ortaya çıkan davranışları içerir

### 5.2. Psikomotor Öğrenme Örnekleri
- Yazma
- Şekil çizme
- Yara sarma
- Video kamerası kurma ve çalıştırma
- Müzik aleti çalma
- Daktiloda on parmak yazı
- Torna makinesi çalıştırma
- Yemek pişirme

### 5.3. Psikomotor Alan Taksonomileri
- Simpson (1966)
- Harrow (1972)
- Moore (1972)
- Jewett ve Mullan (1977)

### 5.4. Simpson'un Taksonomisi
1. Algılama
2. Kurulus
3. Kılavuz denetiminde yapma
4. Mekanizma
5. Karmaşık dışa vuruk faaliyet
6. Uyarlama
7. Yaratma

## 6. AMAÇLARIN ÖNEMİ

### 6.1. Amaçların Rehberlik Ettiği Faaliyetler
1. Öğretim ortamlarının seçimi, düzenlenmesi
2. Öğretim strateji ve materyallerinin geliştirilmesi
3. Ölçme araçlarının geliştirilmesi
4. Öğrenci başarısının değerlendirilmesi
5. Öğretim program ve materyallerinin değerlendirilmesi
6. Öğrencilerin öğrenmeye karşı güdülenmesi

### 6.2. Amaçların Özellikleri
Amaçların bu faaliyetlere rehberlik edebilmesi için:
- Ölçülebilir olmalı
- Gözlenebilir nitelikte olmalı
- Öğrencinin:
  * Ne bileceği
  * Ne düşüneceği
  * Ne hissedeceği
  * Neler yapabileceği açıkça tanımlanmalı

### 6.3. Planlama ve Amaçlar İlişkisi
Amaçlar olmadan:
- Plan yapmak mümkün değildir
- Yöntem seçmek mümkün değildir
- Araç-gereç seçmek mümkün değildir

## 7. TABLOLAR VE ŞEMALAR

### Tablo 3.1: Bilişsel Öğrenmeler
| Öğrenme Düzeyi | Tanımı |
|----------------|---------|
| Değerlendirme | Belirli ölçütler kullanarak yargıda bulunmak |
| Sentez | Ögeleri birleştirip yeni bir bütün oluşturma |
| Analiz | Ögelere ayırma ve ilişkileri belirleme |
| Uygulama | Öğrenilenleri yeni durumlarda kullanma |
| Kavrama | Yeni düzenlemede sunma ve açıklama |
| Bilgi | Hatırlama ve tanıma |

### Tablo 3.2: Duyuşsal Öğrenmeler
| Öğrenme Düzeyi | Tanımı |
|----------------|---------|
| Nitelenmişlik | Tutarlı yaşam felsefesi geliştirme |
| Örgütleme | Değerler sistemi oluşturma |
| Değer Verme | Önem verme ve tercih etme |
| Tepkide Bulunma | Aktif katılım gösterme |
| Alma | Farkında olma ve dikkat etme |

### Tablo 3.3: Psikomotor Öğrenmeler
| Öğrenme Düzeyi | Tanımı |
|----------------|---------|
| Yaratma | Özgün motor davranış geliştirme |
| Uyarlama | Becerileri yeni durumlarda kullanma |
| Mekanizma | Bağımsız ve hassas performans |
| Kılavuzla Yapma | Taklit ve deneme |
| Kurulus | Harekete hazır olma |
| Algılama | Hareketin farkına varma |