Bronnen geraadpleegd: ECB Digital Euro Scheme Rulebook v0.9 (30 juni 2025, draft) en ECB Prototype Summary (mei 2023)
Datum analyse: 26 juni 2026
Het eindontwerp van de digitale euro gebruikt een account-based model — vergelijkbaar met een normale bankrekening, niet met een UTXO/token-model zoals Bitcoin.
Bron: ECB, Draft Digital Euro Scheme Rulebook v0.9, 30/06/2025
URL: https://www.ecb.europa.eu/euro/digital_euro/timeline/profuse/shared/pdf/ecb.derdgp250731_Draft_digital_euro_scheme_rulebook_v0.9.en.pdf
1. Gebruikers hebben rekeningen, geen wallets
Het rulebook gebruikt overal de term "digital euro payment account", niet "token wallet" of "UTXO output."
Definitie (glossary, p.137):
"An account held by one or more digital euro users with a payment service provider to access digital euro recorded in the digital euro settlement infrastructure or in an offline digital euro device."
2. DEAN — Digital Euro Account Number
Sectie 3.3.1 (p.32–33): elke gebruiker krijgt een DEAN, een 18-karakter identificator die begint met "EU" — structureel vergelijkbaar met een IBAN.
"When requesting a Digital Euro Account Number (DEAN) from the Digital Euro Service Platform (DESP) to create a new digital euro account..."
3. Saldo in een centraal grootboek
Tegoeden worden bijgehouden als saldo in het Eurosystem ledger (glossary: "Entries" = "Records in the Eurosystem ledger in the back-end infrastructure of the digital euro holdings held by a digital euro user").
Dit is per definitie balance-based/account-based — geen UTXO.
Bron: ECB, Prototype Summary, 26 mei 2023
URL: https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/ecb.prototype_summary20230526~71d0b26d55.en.pdf
Het prototype N€XT (2022–2023) gebruikte wél een UTXO-datamodel (vergelijkbaar met Bitcoin):
"The architecture of N€XT is not that of a distributed ledger, rather it is based on a UTXO data model" (p.5)
Maar het prototype werd expliciet weggegooid:
"the actual prototypes presented will be discarded and not used further" (p.2)
Het prototype was uitsluitend bedoeld als onderzoeksinstrument. Het eindontwerp (Rulebook v0.9) kiest voor account-based.
| Eigenschap | Gewone bankrekening | Digitale euro |
|---|---|---|
| Rekeningidentificator | IBAN | DEAN |
| Saldo bijgehouden door | Commerciële bank | Eurosysteem (DESP) |
| Renteaangroei | Mogelijk | Nee (wettelijk verboden) |
| Houdlimiet | Geen | Ja (bedrag nog niet vastgesteld) |
| Programmeerbaar geld | Ja (bv. kredietlimiet) | Nee — expliciet verboden |
| Programmeerbare betalingen | Beperkt (incasso, etc.) | Ja (pre-autorisatie, staande opdrachten) |
De ECB maakt een scherp onderscheid:
- Programmeerbaar geld = geld met ingebouwde bestedingsbeperkingen (bv. "alleen te besteden aan voedsel"). Verboden — het rulebook en de ECB FAQ zijn hier expliciet over.
- Programmeerbare betalingen = automatische betalingen op basis van vooraf afgesproken condities (pre-autorisatie, staande opdrachten, terugkerende betalingen). Toegestaan — sectie 3.5.4.5 (Pre-authorisation service).
Dit is gelijkwaardig aan wat bestaande betaalinfrastructuur al biedt — niet meer, niet minder.
- Het rulebook v0.9 is een DRAFT — niet-bindend, niet goedgekeurd door de ECB Governing Council.
- De term "account-based" staat niet letterlijk in het rulebook; het volgt uit de architectuur (DEAN, saldo, grootboek).
- De technische back-end specificaties zitten in de vertrouwelijke Annex D2 — niet publiek.
- De definitieve architectuur kan nog wijzigen vóór adoptie van de EU-verordening.